Zakład Narodowy im. Ossolińskich we Wrocławiu

Jedna z najstarszych i największych bibliotek naukowych w kraju, prowadzi działalność naukową i wydawniczą.

Fundacja pod nazwą Zakład Narodowy im. Ossolińskich została utworzona w 1817 r. przez Józefa Maksymiliana hr. Ossolińskiego (1748-1826) we Lwowie. Fundacja, zgodnie z wolą założyciela, miała składać się ze zbiorów: kolekcji książek, rękopisów, numizmatów i muzealiów, ofiarowanych przez J.M. Ossolińskiego i majątków ziemskich, przeznaczonych na jej utrzymanie, oraz drukarni. Zakład miał także wydawać własne pismo naukowe i opiekować się młodymi uczonymi.

Po II wojnie światowej zmieniły się granice Polski i Lwów znalazł się na terenie Związku Radzieckiego. Jeszcze w czasie wojny, w 1944 r., ewakuowano ze Lwowa cenny fragment zbiorów – łącznie około 11 000 starych druków, rysunków, dyplomów i rękopisów (m.in. rękopis „Pana Tadeusza”). Zbiory te, ukryte na Dolnym Śląsku w okolicach Złotoryi, trafiły do Wrocławia w 1947 r. W latach 1946-1947 część lwowskiej kolekcji została przekazana do Wrocławia jako „dar narodu ukraińskiego dla narodu polskiego”. Ze Lwowa przysłano wówczas 217 450 woluminów, w tym 7068 rękopisów i 41 505 woluminów starych druków. Szacuje się, że ok. 70% przedwojennego zasobu Ossolineum pozostało we Lwowie.

Od 1990 r. Ossolineum odzyskuje dawny blask i pozycję liczącej się w kraju placówki naukowej i kulturalnej. Stale wzbogacają się jego zbiory, w tym o cenne dary i kolekcje (m.in. mapy śląskie od dr. Tomasza Niewodniczańskiego, medale i monety od Stanisława Garczyńskiego; cenne archiwa Jana Nowaka-Jeziorańskiego, Tadeusza Żenczykowskiego, Władysława Bartoszewskiego).

Ossolińskie zbiory liczą obecnie ok. 1 700 000 jednostek, pośród których znajdują się druki zwarte, czasopisma, rękopisy, dokumenty, stare druki, rysunki, ryciny, obrazy, ekslibrisy, medale, monety, pieczęcie, mapy i plany, plakaty, broszury, afisze, zbiory mikroformowe. Co roku Ossolineum przygotowuje kilka dużych wystaw, wykorzystując swoje cenne zbiory. Na spotkaniach i wieczorach autorskich występują znani uczeni, pisarze, artyści. Odbywają się koncerty i przedstawienia teatralne.

Ossolineum jest biblioteką prezencyjną, to znaczy, że udostępnia swoje zbiory jedynie w czytelniach.

Piękny budynek Ossolineum odziedziczyło po Krzyżowcach z Czerwoną Gwiazdą. To z myślą o tym zakonie księżna Agnieszka, wdowa po Henryku II Pobożnym, w I połowie XIII wieku przeznaczyła teren pod budowę klasztoru

Galeria

Powiązane wydarzenia

Więcej miejsc