Ostrów Tumski

Najstarsza część Wrocławia, pozostałości pierwszej osady odkryte tu pochodzą z X wieku.

Przez wieki podlegała władzy kościelnej, dzisiaj to nastrojowe miejsce, popularne wśród zakochanych, spacerowiczów i turystów.

Ponad tysiąc lat temu Ostrów był wyspą u ujścia Oławy do Odry. Najstarsze odkryte ślady osadnictwa pochodzą z X wieku. Wtedy nad Odrą powstał drewniany gród, który z czasem się rozrastał. W XI i XII wieku na Ostrowie pojawiły się pierwsze kamiennie i murowane budowle. Jeszcze w XIII wieku ówcześni piastowscy władcy Wrocławia rozbudowywali zamek. Monumentalna budowla stała w rejonie dzisiejszej ulicy św. Marcina. Ich pozostałością jest gotycki kościół św. Marcina, pełnił on rolę wewnątrzzamkowej kaplicy

Wrocław się rozrastał. Sto lat później na lewym brzegu Odry powstała nowa rezydencja, zamek stracił na znaczeniu, a na przełomie XV i XVI wieku został rozebrany. Ostrów wtedy już podlegał władzom kościelnym, do tego stopnia, że był azylem dla tych, którzy dopuścili się przestępstwa w świeckiej części miasta.

W 1807 r., przy okazji rozbiórki umocnień wokół miasta, zasypana została odnoga Odry, który odcinała Ostrów od strony wschodniej, a Ostrów przestał być wyspą.

Matka kościołów i srebrny ołtarz

Najstarszą budowlą na Ostrowie jest kameralny, późnoromański kościół pw. Św. Idziego, pochodzi z początków XIII wieku.

Katedra pw. Jana Chrzciciela zostało wybudowana  w stylu gotyckim w miejscu, gdzie wcześniej stały mniejsze świątynie. Była kilkukrotnie przebudowywana i rozbudowywana. W czasie II wojny podczas oblężenia Festung Breslau została niemal doszczętnie zniszczona. Skrupulatnie odbudowana pełni funkcję „matki kościołów” Dolnego Śląska.

Ozdobą świątyni jest srebrny ołtarz biskupa Andreasa Jerina z 1591 r. Jego budowa kosztowała 10 tys. talarów, tyle, co wówczas średniej wielkości miasto. Jego realizację zlecono wrocławskiemu złotnikowi Paulowi Nitschowi, za część malarską pentaptyku odpowiadał Bartholomaeus Fichtenberger.

Ołtarz przez wieki zachwycał wrocławian i przybyszów. W 1945 r. został rozmontowany i ukryty przed nadciągającą Armią Czerwoną. Kilka lat temu okazało się, że w katedralnym skarbcu ocalało sporo jego elementów. Kurialiści przy wsparciu władz Wrocławia i specjalistów z Muzeum Narodowego zdecydowali o odtworzeniu brakujących fragmentów i ponownym umieszczeniu skarbu w katedrze. Od grudnia 2019 r. znów można go podziwiać. Ciekawostka: wśród postaci na jednym z malowideł utrwalony został wizerunek fundatora Andreasa Jerina. Jego twarz można dostrzec także na medalionie na ołtarzu oraz popiersiu w prezbiterium świątyni.

Na Ostrowie Tumskim znajduje się wiele interesujących budowli, m.in. XIII-wieczna Kolegiata Świętego Krzyża i kościół św. Bartłomieja, pomnik św. Jana Nepomucena, Pałac Arcybiskupi, brama kluskowa.

Popularnym miejscem spotkań i atrakcją turystyczną jest Most Tumski między Wyspą Piaskową a Ostrowem.

Znajduje się tu również Muzeum Archidiecezjalne - od ponad 100 lat gromadzi ono zabytki sztuki sakralnej, które, wycofane z użytku kultowego, mają ogromną wartość historyczną i artystyczną. Wśród nich znaleźć możemy „Księgę Henrykowską” z XIII–XIV wieku, z pierwszym zdaniem zapisanym w języku polskim.

 

Galeria

Powiązane wydarzenia

Więcej miejsc